Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2025 r. o sygn. akt IV KK 10/24:
„Bieg rocznego terminu przedawnienia karalności przestępstw prywatnoskargowych (art. 101 § 2 k.k.) w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest osoba małoletnia, powinien być liczony od momentu, kiedy o osobie sprawcy dowiedziała się osoba, która jest przedstawicielem dziecka na gruncie postępowania karnego, a więc – przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje (art. 52 § 2 k.p.k.).
W przypadku, gdy dziecko nie może być reprezentowane przez któregokolwiek z rodziców z przyczyn wyrażonych w art. 98 § 2 k.r.o., osobą taką będzie kurator ustanowiony przez sąd rodzinny w trybie art. 99 § 1 k.r.o. (…)
Prawidłowa wykładania przepisu art. 101 § 2 k.k., która nie może być oderwana od treści art. 52 § 2 k.p.k. i art. 98 k.r.i.o., prowadzi do konstatacji, że bieg rocznego terminu przedawnienia karalności przestępstw prywatnoskargowych w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest osoba małoletnia, winien być liczony od momentu, kiedy o osobie sprawcy dowiedziała się osoba, która jest przedstawicielem dziecka na gruncie postępowania karnego, a więc – przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje (art. 52 § 2 k.p.k.).
W przypadku, gdy dziecko nie może być reprezentowane przez któregokolwiek z rodziców z przyczyn wyrażonych w art. 98 § 2 k.r.i.o., osobą taką będzie kurator ustanowiony przez sąd rodzinny w trybie art. 99 § 1 k.r.i.o.”
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2025 r. o sygn. V KK 178/25: „dopiero po wykluczenia istnienia współwłasności między sprawą a jego żoną możliwe było orzeczenie przepadku pojazdu, w przeciwnym wypadku, Sąd (…) powinien orzec przepadek jego równowartości.”
Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązkiem Sądu jest wyjaśnienie, jaki ustrój majątkowy małżeński istnieje między oskarżonym a jego małżonkiem i czy pojazd wchodzi w skład wspólności majątkowej małżeńskiej. Wskazano również, że wspólność majątkowa między małżonkami jest ustrojem najczęściej spotykanym, który powstaje z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa.
Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2025 r. o sygn. V KK 187/25:
„Społeczna szkodliwość czynu zabronionego jest właściwością stopniowalną, co wynika wprost z treści art. 1 § 2 k.k. Ustawodawca nie pozostawił natomiast orzekania co do stopnia społecznej szkodliwości swobodnej ocenie sądu, gdyż w art. 115 § 2 k.k. zawarł wyraźny nakaz („sąd bierze pod uwagę”), stosowania wszystkich wymienionych w tym przepisie kwantyfikatorów bez pomijania któregokolwiek kryterium oceny. Zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 115 § 2 k.k., może być skuteczne podniesiony tylko wtedy, gdy przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu pominięto okoliczności wymienione w powołanym wyżej przepisie lub wzięto pod uwagę okoliczności, które nie zostały w nim wyszczególnione.”
Adwokat Kartuzy
Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2025 r. o sygn. IV KZ 31/25: „Przepis art. 257 § 1 k.p.k. nie może stanowić podstawy zarzutu odwoławczego, ponieważ wyraża on dyrektywę minimalizacji środków zapobiegawczych, która stanowi tylko ogólną regułę postępowania. Nie nakazuje ani nie zakazuje zatem konkretnego sposobu postępowania. Nakłada na sąd, w tym wypadku stosujący tymczasowe aresztowanie, obowiązek rozważenia, czy dla zapewnienia niezakłóconego toku postępowania karnego konieczne jest stosowanie tego najsurowszego środka zapobiegawczego, czy też wystarczający będzie inny środek o charakterze wolnościowym. Opisana powinność rozważenia najbardziej adekwatnego w danej sytuacji środka zapobiegawczego realizuje się poprzez art. 251 § 3 k.p.k., nakazujący w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania wskazać powody, dla których sąd nie uznał za wystarczające zastosowanie innego środka zapobiegawczego.”
Adwokat Kartuzy
„1. Dla przypisania danej osobie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego (art. 258 § 1 k.k.), działalność podejmowana w takiej grupy musi wyczerpywać znamiona przepisu zabronionego ustawą, a więc musi stanowić przestępstwo. Oczywiste jest, że jeżeli celem grupy jest podejmowanie zachowań irrelewantnych z punktu widzenia prawa karnego, tym samym nie może być mowy o istnieniu grupy przestępczej.
2. Brak znamion czynu zabronionego obejmuje taką sytuację, gdy czyn wprawdzie zaistniał, ale brak jest w nim wszystkich znamion wymaganych przez naruszony rzekomo przepis ustawy. Ocena, czy zachodzi powyższa okoliczność nie może opierać się jedynie na samym tylko opisie czynu i jego kwalifikacji prawnej. Przepis art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. ma zastosowanie do sytuacji, gdy zarówno opis czynu, jak i okoliczności faktyczne, będące podstawą aktu oskarżenia (przytoczone w jego uzasadnieniu), jednoznacznie wskazują, że zachowanie oskarżonego nie wypełniło znamion zarzuconego mu czynu.
3. W sytuacji, gdy z jakichkolwiek przyczyn brak jest podstaw do przyjęcia, że zorganizowana grupa przestępcza ma na celu popełnianie przestępstw wskazanych w opisie zarzucanego oskarżonemu czynu, możliwe jest pociągnięcie go do odpowiedzialności, o ile z podlegającego ocenie stanu faktycznego, stanowiącego tożsame zdarzenie historyczne, wynika, że grupa ma na celu popełnianie także innych przestępstw, a oskarżony świadomie należy do takiej grupy, akceptując prowadzoną również i w tym zakresie działalność przestępczą. Dlatego też należy uznać, że depenalizacja zachowań podanych w opisie czynu zawartym w zarzucie aktu oskarżenia jako cel działalności grupy przestępczej, w której oskarżony miał uczestniczyć, nie prowadzi automatycznie do wyłączenia jego odpowiedzialności za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. z powodu braku znamion czynu zabronionego. Wstępna ocena zdarzenia faktycznego, zakreślonego przez oskarżyciela w całym akcie oskarżenia, wskazuje bowiem, że członkowie grupy przestępczej, w ramach owej grupy, mieli dopuszczać się również innych zachowań stanowiących przestępstwo. Z kolei, oskarżony świadomie miał przynależeć do zorganizowanej grupy przestępczej, akceptując także te inne cele grupy, mające postać przestępstwa i gotów był uczestniczyć w całokształcie przestępnego procederu.
4. Prawomocne zakończenie postępowania o popełnienie konkretnego przestępstwa lub przestępstwa skarbowego w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, a więc w warunkach art. 65 § 1 k.k. lub art. 37 § 1 pkt 5 k.k.s., nie tworzy stanu rei iudicatae w stosunku do samego przestępstwa udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnienie takiego przestępstwa.”
Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2005 r. o sygn. III KK 84/05: „Zgodnie z brzmieniem normy zawartej w przepisie art. 17 § 1 k.k.s., sąd może udzielić zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego nie budzą wątpliwości. Powyższy wymóg odnosi się tu wprost do sądu udzielającego zezwolenia, ale jest oczywiste, że dotyczy on także organu finansowego, który występuje z wnioskiem do sądu o udzielenie zezwolenia (art. 145 k.k.s.).
Sam fakt złożenia przez sprawcę wniosku nie przesądza o jego winie czy sprawstwie. Powinny one wynikać z całokształtu okoliczności sprawy. Nie wymaga się tu wyraźnie przyznania się sprawcy do winy, ale przy braku przyznania należy tym bardziej wnikliwie i ostrożnie ocenić zebrany materiał dowodowy, choć jest równie oczywiste, że samo przyznanie też nie przesądza automatycznie o sprawstwie i winie przyznającego się. Zarówno zatem organ finansowy, jak i sąd powinny ocenić materiał dowodowy w kontekście oświadczenia dowodowego (wyjaśnień) podejrzanego i na ich podstawie, a nie na jego wniosek o zezwolenie na poddanie się karze, ustalić, czy spełniony jest warunek wynikający z art. 17 § 1, a dotyczący jasności co do winy i sprawstwa wnioskującego.”
Adwokat Kartuzy | Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności | Obrona w sprawach karnych